How I Setup My Bass

Upon becoming a Fodera artist, I would like to share how I maintain, setup and tone my beloved bass guitar.

Although this article focuses on my Fodera Emperor Standard Classic 5 as an example, the same approach can be projected to any bass.

Topics in this post contain highly subjective preferences. Your might (and probably will) differ from mine, but the general principles will be useful.


Detailed spec options of ESS5 can be found at . My bass happens to have an alder body with black finish, maple neck and rosewood fingerboard. I have two Fodera/Duncan alnico humbuckers which can be switched to single coils.

Generally speaking; ash + maple produce a brighter tone with a pronounced top end, typically preferred for slapping. However, slapping is not the only application – many non-slapping bassist prefer this combination as well. Alder + rosewood produce a warmer tone with pronounced low mids. In both cases, you can even out things to a certain degree using EQ. Maple reflects too much of the fret & finger noise for my taste, so I prefer alder + rosewood.

Ceramic humbuckers produce a modern tone typically preferred by metal / progressive / etc players, while alnico (“al”uminum + “ni”ckel + “co”pper) produce a vintage tone. I seem to prefer alnico.

Rest of my gear can be seen at Pinterest .

String Choice

I prefer to use medium gauge uncoated nickel roundwound strings.

Light gauges feel like rubber under my hands, and heavy gauges consume a lot of finger stamina. Medium gauges provide a happy balance.

Coated strings have a longer life span than uncoated strings. However, the ones I tried so far sounded dull to me. They also have limited grounding capabilities because the metal of the string can’t touch the skin. On certain situations, I hear sparky electric clicks through the amp when I move my hands up & down, which is obviously not desirable. Therefore, I prefer uncoated strings.

Steel strings are too bright for my taste, and they wear the frets much faster than some other materials. They also have a very strong magentic pull – the pickups of my Fodera seem to pull steel strings so much that the B string sounds off-pitch despite the perfect setup. I assume that cobalt strings would have an even greater magnetic pull. Therefore, I prefer nickel strings.

Flatwound strings provide have a very warm, deep tone with no finger noise. Roundwound strings provide clearer high mid & treble frequencies, which I happen to like a lot. That’s also suitable for the music styles I play. Therefore, I prefer roundwound strings over flatwounds.

Some typical strings I reach out for are;


Setup & Maintenance

I change my strings whenever they sound to sound dull to an extent where it can’t be fixed with EQ (what is lost, can’t be put back). If the string change is not part of my periodic maintenance, I change one string at a time to keep the neck constant and apply the maintenance steps (below) after the point of string change. Otherwise, I remove all strings so I can run through the entire maintenance procedure.

Normally, I run a full maintenance once every 6 months, which is based on the following steps.

Here are my measurements mentioned below in a clean format.

Neck relief: 0.25 mm @ 8th fret when 1st and last frets are pressed

String height: 1.25 1.25 1.25 1.50 1.75 from G to B @ 24th fret

Front pickup height: Bass side 2.5mm, treble side 1.75mm between the pickup + bottom of string when strings are pressed @ 24th fret

Back pickup height: Same as front pickup

String spacing: 19mm between the mid points of the strings

Wood Maintenance

First of all, I remove all of the strings. Thanks to the easy string removal system on the Fodera bridge, this is as easy as it can be.

Next step is cleaning. I use an air duster to blow the dust off the cavities of the bass. Then, I clean the guitar with a good guitar polish applied to a clean soft piece of cloth on every place except the rosewood fingerboard. Afterwards, I dry it off with another piece of cloth.

Next step is fingerboard maintenance, which applies to rosewood only (don’t do it if you have a maple neck). The deal is, rosewood has tiny little horizontal dents all over the fretboard. If the neck gets too dry, those dents tend to grow and turn into cracks. If things get further and the cracks grow as well, you might end up having a ruined neck. Therefore, you need to oil the rosewood fingerboard from time to time. I use lemon oil for that, which I apply to the entire fingerboard generously. Wood between each fret interspace should “drink” a fair amount of lemon oil with the help of a clean cloth. After the entire fretboard is oiled, I let the guitar rest and dry for a day or two. At the end of this period, I dry off any remaining oil from the fingerboard and frets using a clean soft cloth.

If you have a neck without finish, you would need to apply gun stock wax to it as well; the same way you applied lemon oil to the fingerboard.

Jason from Fodera Guitars has a wonderful video on oiling the fingerboard; which you might want to watch if you have never done this before.

String Installation

Next step is to put on the strings. Not much explanation needed here; except keeping the neck in balance. I start with the A string (the middle string), and add an additional string to either side sequentially – which looks like A – E – D – B – G. Then, I tune the strings.

Neck Relief

Next step is to setup the neck relief. I apply a capo to the first fret and press the first string at the 24th fret. Using a feeler, I measure the distance between the first string and the 8th fret. I have a light touch, therefore my ideal measure is 0.25 mm. In my opinion, this is as close as you can get without any buzz. If you have a harder touch, you might need to adjust the relief as needed.

You need to re-tune your strings after each truss rod adjustment.

If you are not experienced with this setup, get help & training from a luthier or more experienced player on the first few times. Jason from Fodera Guitars has a wonderful video on the subject; which you might want to watch – .

String Height and Spacing

Next step is to adjust the string height via the bridge. Using a measurement tool, I measure the distance between the end of the string and the top of the fret at the 24th fret for each string. Due to my light touch, my ideal distance is 1.25 mm for A D G, 1.50 mm for E and 1.75 mm for B string. The reason why E & B have different heights is; they are stronger strings and they need to be a bit farther away so they don’t overpower weaker strings. If you have a stronger touch, you might need to raise the strings according to taste.

Most bridge saddles have 2 screws for each string. Make sure that they have the same height. And you need to re-tune your strings after each height change.

If your bridge supports string spacing adjustment, you can adjust to taste. My Fodera has a string spacing of 19mm, which provides a wide comfort. The key is, distance between the middle points of string should be equal. For example, distance between B – E should equal to the distance between E – A.

In case you need instruction, I recommend the string height video of Jason from Fodera Guitars.

If you lower a string as much as the bridge allows you to, but still can’t get as low as mentioned above, then your neck angle might not be properly setup. That wouldn’t be the case with a high end boutique bass; however, you might experince that on production basses. The solution is to remove the neck, apply a thin piece of card / wood between the neck & the body at the spot closest to the bridge, re-attach the bridge and re-run the maintenance procedure. A very thin shim goes a long way. This will change the bridge angle and lets you lower the strings further than before.

If you do a shim operation, you obviously need to go back and restart the setup with the neck relief. If you are not experienced with that, you might get help from a luthier. In case you need instruction, the commercial video of StewMac can give you a good idea.

Buzz Check

After setting up the neck relief and string height properly, you shouldn’t experience any buzzing. Play around some with your regular touch. If you experience buzz between the 1st-12th frets, the neck might need more relief. If you experience buzz between 12-24, the string height might not be enough.

Please note that another reason for buzz might be unleveled frets. Ideally, each fret should have the exact same height all over the fretboard – that’s usually achieved with a plek machine. If some frets are higher than others, those might buzz despite a perfect setup matching your playing style. The quick but poor solution is to increase the distance between the string & frets by playing with the relief or string height. The good solution is to have your frets leveled by an experienced luthier. In case you are wondering, you can watch Stew Mac leveling frets. That’s not something I’d recommend doing on your own.

Pickup Height

Next step is to setup your pickup height. Again, this is a matter of taste. If you set your pickups close to the strings, they will sound hotter. Set them apart, and you’ll get the opposite effect.

Please note that pickups produce magnetic pull. If the pickups are too close to the strings, the magnetic force of the pickups will affect the oscillation of the string and you’ll start to sound out of tune. Some string materials, such as steel and cobalt, are more susceptible to magnetic pull. Some materials, such as nickel, are less susceptible. Pickup type is also a factor: Ceramic pickups tend to produce stronger magnetic fields than alnico pickups.

In any case; the distance between bass strings & the pickup should be greater than the treble strings & the pickup. You wouldn’t want the stronger strings to overpower the weaker strings. We make up the power difference by making the weak string get closer to the pickup so they get heard better.

Here is my preference for pickup height measurement. When the the strings are pressed on the last fret (24th fret); bass side of each pickup should be 2.5mm and treble side of each pickup should be 1.7mm.

After setting the pickup height, play around your bass through your amp and ensure that all strings sound even. Due to your technique, you might be hitting some strings harder than others – or they might be other factors affecting the string to string balance of your bass. Minor pickup adjustments might be needed accordingly.

In case you need a demo on pickup height, you can watch Jason from Fodera Guitars adjusting his pickups .


After making sure that your bass is in perfect tune, it is time to check your intonation. We need to ensure that each string produces the desired frequency on the 12th fret. For example; your E string might be in perfect tune, but if the string length is not correct, it will sound off at the 12th fret and won’t be in tune overall.

For each string;

  • Let the string ring and ensure that it is in tune
  • Press the string on the 12th fret and check your tuner
  • If the note is in tune, move to the next string
  • If the note is flat, you should shorten the string via the bridge
  • If the note is sharp, you should lengthen the string via the bridge


In case you need a demo on intonation, you can watch Jason from Fodera Guitars intonate his instrument.


If you have an active bass, changing your battery every 6 months is a good idea. It is also important not to leave the jack on the bass, otherwise the batteries will drain extremely quickly.


Tone is a highly subjective matter of taste with no universal rights and wrongs. How you should approach the tone of your bass depends on many factors such as your gear, technique, band, style of music, acoustics and size of the stage & venue, etc. I can’t guide you through a walkthrough of absolute tonal success, but I will talk about my approach which might inspire you to develop your own.


I do my main tonal setup by leaving my bass flat and tweaking the EQ of the amp. I use the EQ of my bass for minor tweaks during the gig, which involves tiny boost & cuts here and there (we will talk about this later). The idea is, it is hard (sometimes impossible) to turn back to your amp, tweak the sound, and get back to playing. But it is very easy to make a small adjustments via the onboard EQ with a small hand gesture.

Another reason is; once you cut a frequency, you can’t put it back any more. Think of old dirty strings that don’t ring that well any more – no matter how much you boost your treble, you can’t make them sound sparky when slapping. The same applies to your bass EQ. If you cut some frequencies onboard, you can’t put them back on the amp. Therefore, having a flat EQ on the bass initially is important in terms of frequency abundance as well.

The distance between the amp & your standing point is very important. Assuming that you have a mid sized amp, you should be staying around 2m away from your amp in order you can hear yourself. If you are too close, you will be standing behind the point where the sound is actually formed, and you won’t hear yourself well while your band members complain that the bass is too loud. If the stage is small and you can’t get the ideal distance, you might be better off using the amp as a DI only and mainly hearing yourself from the monitor speakers. Or, in-ear monitors. So, keep your distance (if possible) while shaping your EQ and playing on stage.

Your rig isn’t the only factor shaping your sound. The venue size & shape, ceiling height, stage material, amp placement and many other factors play a role on how you sound. You should imagine your bass + head + cabinets + the entire environment as a big giant rig producing your sound. Whatever you setup on the amp is only a starting point for your sound. Since you can’t shape your material environment, you’ll shape your amp EQ so that the amp -> material environment will produce the sound you want. Whatever EQ sounds good at home might sound bad on stage, or some EQ sounding good on a certain venue can sound bad on another venue. This means that you can’t have a fixed global EQ setting which works everywhere. You can have a certain sound you like, but how you’ll achieve this sound EQ-wise will differ from venue to venue. So you need to learn and love the EQ.

How you sound alone will differ from how you sound in the mix. After doing your initial EQ, be prepared to tweak it further after you play all together. Another point is; how you sound outside will differ from how you hear yourself on the stage. After setting your amp EQ to your taste, you are going to need to trust the sound guy for how you sound outside. Talk to him/her about your sound preference, but let him/her be the final judge. I also recommend sending him/her your flat signal so they can add / subtract frequencies more accurately (another reason to leave your bass EQ flat initially). Many amps have a pre/post switch or a dry out output (pin or XLR) to enable that.

Amp EQ

Having covered the principles, we can move forward and tweak the EQ on the amp.

Start of by setting your bass flat. If you have a passive bass, you’ll want to leave the EQ wide open. If you have an active bass, you’ll want all EQ knobs centered. If you have a StingRay Classic and don’t have a center detent, good luck finding the flat spot.

Set your amp EQ flat as well. If you like the sound coming out with the flat setup, then fine! Don’t play with anything. You may get off with a good sound using a flat EQ at times. However, you’ll need to tweak the EQ in many other cases.

You need to be aware of the gain knob that most amps have. This knob will set the strength of the initial signal coming from your bass. A very low gain setting will leave you sounding weak. A very high gain setting will overpower the amp so you can’t distinguish the nuances of your technique. You need to find a sweet spot inbetween; where you sound strong enough to be satisfied while you can still hear your nuances. In many cases, gain & volume on the amp need to be balanced simultaneously. This means, the amount of gain you’ll need will be different on low & high volume situations. On my Aguilar ToneHammer 500, I tend to set the gain at 10 o’clock while the master volume is around 12.

In terms of EQ setup, you need to know what each frequency does. In case your amp has 4 EQ knobs;

  • Bass will define how boomy your sound is – think of the subwoofers
  • Low mid will define how punchy your sound is – think of the Precision Bass sound
  • High mid will define the nasal / bite amount of your sound – think of Jaco
  • Treble will define your presence in terms of string / fret noise – think of the top end of slapping

In case your amp has 3 EQ knobs;

  • Bass will command your bass + a bit of the low mids
  • Mid will command your low + high mids
  • Treble will commad a bit of the high mids + your treble

In case your amp has 2 EQ knobs;

  • Bass will command your bass + low mids
  • Treble will command your high mids + treble

Different amps will have their knobs set at different frequencies; the information above is just a casual general guide.

Some amps have the option to switch to a graphic EQ. Now this is where you have the most control, but it might be overkill for many players which are not sound engineers. Talkbass has a good explanation of frequencies , but I rarely get there on live situations. If I’m in the studio, I leave that level of granularity to the sound engineers anyway.

As a general principle, cutting gives better results than boosting. If your bass sounds too boomy and you can’t hear your highs, cut the bass instead of boosting the treble. If your bass sounds too punchy and you can’t get enough bite, cut the low mids instead of boosting the high mids. You get the idea. Perceived frequency balance is as valid as actual frequency balance – when you cut the treble, people will perceive the sound to be “boomier” despite you didn’t boost the bass frequencies, and you don’t overpower anything, ending up sounding cleaner.

Most of the time, a little cut or boost goes a long way. If you feel like you need extreme EQ changes, chances are you don’t have the correct rig to produce the sound you like.

Bass EQ

Here is how I setup the initial tone of my Fodera. Leaving the bass and the amp flat, I leave the pickup balance at 50% and switch to single coil mode. In this position, I tweak the EQ of my amp aiming at a good slap sound leaning towards Marcus Miller. Once I’m happy with that, I can tweak my bass from song to song aiming at different sounds.


  • Single coil mode, %75 neck pickup, slight mid boost will lean towards a precision bass sound. Treble cut & slight bass boost gets me into motown territory.
  • Humbucker mode, %75 neck pickup, treble cut will give me a sub bass sound. Usable for dance, R&B, reggae styles; plus a a double bass emulation depending on right hand technique.
  • Single coil mode with centered pickup balance will give me a good slap tone. Also nice for chords.
  • Humbucker mode with centered pickup balance gives my default fingerstyle bass tone. I use this position most of the time.
  • Single coil mode, %75 bridge pickup, passive tone cut will give a nice mellow solo tone.
  • Humbucker mode, %75 bridge pickup, slight bass boost will give a nice Jaco-ish tone. Passive tone cut is optional for some mellowness. If I don’t boost the bass, I get a good framework for compressed fuzz effects as well.


Active basses with 2 / 4 band EQ’s or passive basses will require different approaches, obviously. But how I approach my Fodera can inspire you into the right direction.

Note that your hand placement and technique also plays a great role in terms of shaping your tone. Leaving your pickup balance centered, try playing close to the neck and attack the strings softly with the meaty part of your fingers – this will produce a very warm and deep tone. Now, play close to the bridge and attack the strings with the top of your fingers as if you would scratch / claw the pickup. This will produce a very bright tone and will also allow you to play 16th notes tighter. Now, play between the neck – bridge pickup with the side of your fingers. This will produce a low mid oriented balanced sound.

The combination of amp EQ, bass EQ and your hand technique will define your initial sound output, and the venue will shape the rest. I have provided my own initial preferences, but you’ll need to work out your own over time and with experience.

Pedalboard EQ

After you are happy with your amp EQ and how you can shape the sound with your bass, you can set the EQ of individual effect pedals. Don’t attempt setting the EQ’s of your pedals earlier.


I feel like this is one of the most comprehensive articles I wrote about bass setup. When it comes to music, there are no universal rights & wrongs. What sounds good to someone can sound bad to another person, and what works in a certain context might not work so well in another one. Having said that, I hope that my approaches will give some inspiration to the entire community of bass players.

Shaft Da Kapanıyor

Yaklaşık 20 sene boyunca çeşitli oluşumlarla sahne aldığım, hayatımın her döneminden pek çok anımın olduğu Shaft Club da; İstanbul’daki pek çok canlı müzik mekanı gibi kapanıyor. “Her şey nasıl başladıysa öyle biter” diyen Yavuz Çetin’i hatırlıyorum bu haber karşısında, tatlı bir hüzünle.

Peki ama bu canlı müzik mekanları neden birer birer kapanıyor? Bunun genel geçer net cevabını söylemek zor olsa da, bazı subjektif gözlemlerimi paylaşmak istiyorum.

90’larda Müzik

90’larda İstanbul’da sayısız canlı müzik mekanı haftanın 7 günü canlı müzik yapardı. Çok iyi Cover grupları vardı. Aklıma gelen bazı gruplar; Blue Blues Band, Indians, Volvox, Funk Doctors, Soul Stuff, Kangroove, Acil Servis, Athena, Gür Akad Band, …

Bu yıllar, aynı zamanda albümlerin satıldığı ve stüdyoya yatırım yapılarak albümlere büyük bütçeler ayrılabildiği yıllardı. 90’larda çok kaliteli parçaların biraz da yorumlanarak canlı çalınması, o dönemin dinleyicisine büyük keyif veriyordu ki bu mekanlar bu kadar doluyordu.

O kitle, artık kariyer çoluk çocuk sahibi olduğu için gece hayatından biraz çekilmiş gibi gözüküyor. Eğlence tercihleri daha sakin, yemekli mekanlarda dostlarla bir araya gelmeye evrildi.

2000’lerde MP3

Peki sonradan gelen nesil? 2000’li yılların başından itibaren Torrent / paylaşım programları türedi ve kaçak MP3 indirip dinlemek çok kolay hale geldi. Bu kolaya da geniş kitleler ne yazık ki meyletti.

Sonuç? Plak şirketleri, albümlere yapılan yatırımı azaltıp konserlere yapılan yatırımı arttırmaya başladı. Ucuza maledilen, dolayısıyla müzikaliteden ister istemez ödün verilmiş albümleri bedava verip; insanları dansçılar, kostümler, egolar ve ışık gösterileriyle göz kamaştıran biletli konserlere çekme yoluna gitmeye başladılar. Zira MP3 evde dinlenebilir, ama konser atmosferi evde yaşanamaz.

Popüler müzik, artık büyük ölçüde elektronik öğeler içeriyor ve bir sahne gösterisinin sadece bir parçası olmuş durumda. Dolayısıyla; şimdiki nesilde canlı müzik dinleme kültürü epey azaldı gibi. Bir diğer deyişle; davul / bas / gitar / klavye / vokal formatındaki geleneksel bir Rock grubunun çalabileceği parçalar, artık yeni neslin ilgisini çekmiyor. Çünkü o parçaları dinleyerek değil, sahne gösterisine fon müziği olan elektronik ağırlıklı müziği dinleyerek büyüdüler.

O parçaları seven kitleden hala canlı müzik dinleyenler ise, mekanları çevirmeye yetmiyor artık.

Amatör Gruplar

Gözlemlediğim bazı mekanlar, popüler 1-2 grubu hafta sonu yüksek bütçeyle sürekli sahneye çıkarıp, hafta içi ise amatör grupları çıkarma yoluna gittiler. Amatör gruplar, “Vay canına, X’in çaldığı yerde çalacağız, büyük fırsat” duygusuyla düşük bütçelere sahne almayı kabul ettiklerinde, onları dinlemeye gelen arkadaş eş dost sayesinde de mekan biraz olsun bir şeyler kazanabiliyordu.

Ancak bunun da etkisi uzun vadede olumsuz oldu kanımca. Eskiden mekana gitme kavramı vardı. İsim yapmış bir mekana haftanın hangi günü gidersek gidelim, mutlaka kaliteli bir grubun iyi bir müzik yapacağını biliyor olurduk. Dolayısıyla; “canlı müzik dinlemeye çıkmak” kaliteli müzik ve eğlenceli bir gece anlamına geliyordu.

Enstrüman ve eğitim materyalleri artık çok erişilebilir olduğundan, gruplar kısa bir sürede basit bir repertuarla sahne alabilir hale gelebiliyor. Geliyor da, grubu tanımayıp mekana gelişigüzel gelen insanların keyif alacağı bir sonuç çıkıyor mu ortaya?

Genele bakıldığında pek çıkmıyor sanki. Sahne alan grupların ortalamasındaki düşüş, müşteriler arasındaki “canlı müzik” algısını da aşağıya çekti kanımca. Bundan ötürü, canlı müzik vaadeden mekanlara gelişigüzel eğlenmeye gitme olgusu epey darbe yedi.

Biletli Mekanlar

Buna alternatif olarak; insanlara gelişigüzel canlı müzik değil, sevdikleri grup ve sanatçıları biletle izleten mekanlar açıldı. Bunlardan bazıları gösteri merkezi statüsünde, bazıları bardan hallice, bazıları ise 20-30 kişilik samimi mekan formatındalar. Ancak ortak noktaları; grup performanslarını aylık / sezonluk program çerçevesinde bilet satışıyla sunmaları.

Bu formattaki büyük mekanlar, genelde takipçi sayısı yüksek albümlü grupları çıkarmayı tercih ediyor – bazen de yabancı grupları getiriyorlar. Daha mütevazi gruplar ise, küçük butik mekanlarda daha küçük bütçelerle (muhtemelen biletten % alarak) sahne alabiliyor ancak. Bu butik sahnelerde ise ciddi ses sistemleri yok, bir kısmında davul bile yok. Dolayısıyla; oralarda da akustik ağırlıklı küçük ekipler, ufak beste oluşumları veya performanslarına doğaçlama / masal / komedi gibi öğeler katarak merak uyandıran orijinal içerik sergileyenler yer bulabiliyor.

Bu mekanlar, şu anda kısmen tutunabiliyor gibi gözükse de; bakalım uzun vadede ne olacak…


Son olarak; eskiden canlı müziğin kalesi olarak görülen Beyoğlu’nda ayan beyan gözlemlenebilen değişimi de dile getirmeden olmaz. Bu değişim, Türkiye’nin çehresindeki bir değişimi özetliyor aslında. Sebepleri konusunda pek çok rivayet olmakla birlikte; net sonuç orada (müzikli müziksiz) sayısız mekanın kapanması oldu. Eskiden Beyoğlu’na eğlenmeye giden kitlenin bir kısmı Karaköy’de, bir kısmı ise Kadıköy’de zaman geçirir oldu.

Bu yazının sonunda, değişimin kaçınılmaz olduğunu dile getirmek istiyorum. Bir Çin atasözü; değişim rüzgarları estiğinde kiminin barınak kiminin yeldeğirmeni kurduğunu söyler. Müzik piyasasındaki bu değişim rüzgarlarının kimi nereye götüreceğini hep birlikte göreceğiz.

Gitarda Dip Gürültüsü ve Çözümleri

Eğer gitarınızdan dip gürültüsü geliyorsa, bunun genelde iki sebebi olabilir: Manyetikleriniz veya bulunduğunuz mekanın elektrik sistemi. Bu yazıda, bu problemleri inceleyip olabilecek çözümleri tartışacağız.

Manyetik Kaynaklı Gürültü

Single Coil bir gitar manyetiğinin içerisinde, tek yöne doğru sarılmış bir bobin bulunmaktadır. Bu bobin soldan sağa doğru sarıldıysa +100 polaritede, sağdan sola doğru sarıldıysa -100 polaritede olacaktır.

Manyetiğiniz, radyo antenlerine benzer bir şekilde, havadan yayılan elektromanyetik frekansları algılamaktadır. Eğer odanızda elektromanyetik dalga yayan hiçbir cihaz yoksa ve elektrik tesisatınız da temizse, Single Coil manyetiğinizi hiçbir dip gürültüsü olmadan kullanabilirsiniz.

Ancak; sahneye çıktığınızda işler değişir. Mekanda; buzdolabı, ışık sistemi, ekranlar, vb cihazlar bulunacak ve elektromanyetik dalga yayacaktır. Gitar manyetiğiniz bunlara maruz kaldığında; hiçbir nota vurmasanız bile bir dip gürültüsü yaymaya başlar.

Farklı yönlere dönerek elektromanyetik dalgaların gitarınıza çarpmamasını sağlayabiliyorsanız ve konser boyunca o yönde çalabilecekseniz, sorunu basit bir şekilde çözebilirsiniz. Ancak; bu yöntemin işe yaramayacağı pek çok durum olabilir.

Humbucker manyetikler, bu tarz bir dip gürültüsüne sahip değildir. Bilmeyenler için; Humbucker manyetikler iki Single coil manyetiğin aynı anda çalıştığı bir manyetik türüdür. Humbucker içerisindeki manyetiklerden biri soldan sağa (+100), diğeri ise sağdan sola (-100) sarıldığı için, birbirlerinin polaritesini sıfırlar ve elektromanyetik dalgalardan etkilenmez hale gelirler. Humbucker tonlarını seviyorsanız, Single Coil yerine Humbucker manyetik tercih ederek manyetik kaynaklı dip gürültüsüne sonsuza dek veda edebilirsiniz.

Telecaster veya Jazz Bass gibi iki Single Coil manyetiğe sahip gitarların da manyetikleri genelde ters sarılmıştır (biri soldan sağa, diğeri sağdan sola). İki manyetiği aynı anda etkinleştirerek Humbucker efekti yaratabilir ve dip gürültüsünden kurtulabilirsiniz. Aynısı, Stratocaster gitarların Neck + Mid veya Bridge + Mid şeklindeki ara pozisyonları için de geçerlidir.

Precision Bass‘ta ise Split Coil bir manyetik bulunur. Yani; ikiye bölünmüş tek bir manyetik vardır ve bu parçalar yine birbirinin aksi yönünde sarılmıştır. Humbucker mantığına sahip bu Single Coil manyetik sayesinde, gürültüsü önlenmiş olur. Bu mantığı takip eden ve geliştiren Aguilar, kendi içinde iki zıt sarıma sahip ama Single Coil özelliği taşıyan Jazz Bass manyetikleri üretmektedir. Başka gitarlara yönelik benzer manyetikler üreten başka firmalar da var elbette. Bu tarz manyetikleri tercih ederek; hem Single Coil sound’u alabilir hem de dip gürültüsünü kesebilirsiniz.

MusicMan, HS modellerinde Single Coil manyetiğin yanına bir de Ghost Coil manyetik eklemektedir. Bu manyetik, gövdenin içine gizlidir ve herhangi bir ses üretmez. Tek görevi, Single Coil manyetiğe ters sarımlı bobini ile Humbucking etkisi yaratmak ve dip gürültüsünü kesmektir. Ghost Coil barındıran bir gitar tercih ederek veya gitarınızı modifiye ettirip bir Ghost Coil ekleterek bu çözümü uygulayabilirsiniz.

Ancak; Humbucker, Split Coil veya Ghost Coil çözümlerinin her biri, ton değişikliği anlamına gelmektedir. Vintage Single Coil Sound’undan mümkün mertebe feragat etmek istemiyor ancak yine de dip gürültüsünü kesmek istiyorsanız, o halde yardımcı pedal kullanmayı önerebilirim.

Önerebileceğim ilk pedal, Electro Harmonix’in Hum Debugger pedalı. Bu pedal, manyetiğinizin dip gürültüsünü tespit ederek 60 Hz civarındaki dip gürültüsünü EQ modifikasyonuyla devreden çıkarır ve sisteme temiz bir ses gitmesini sağlar. Forumlarda bu pedalı kullanan bazı kişiler gitarlarının tonunu değiştirdiğini, bazıları değiştirmediğini, bazıları ise ton değişikliğinin (özellikle mix içerisinde) gözardı edilebileceğini söylüyor. Ben bas gitarımda pek bir ton değişikliği hissettiğimi söyleyemem, gayet memnundum.

Bir diğer pedal türü ise, Noise Gate olabilir. Pek çok marka Noise Gate pedalı üretmektedir. Bu pedalların özelliği, belli bir Volume seviyesinin altındaki sinyali sisteme hiç göndermemektir. Bu sayede; gitarı çalmadığınızda, görece düşük bir ses seviyesinde olan dip gürültüsü sisteme gitmeyecektir. Çalmaya başladığınızda dip gürültüsü de sisteme gidecek, ancak kendi notalarınızın Volume’ünün çok altında kaldığından izleyici bunu muhtemelen hissetmeyecek / duymayacaktır. Noise Gate’in dezavantajı ise; dinamik bir çalıma sahipseniz, görece sessiz çalmak istediğiniz notaları da kesme riskidir.

Elektrik Kaynaklı Gürültü

Bu ikinci tarz dip gürültüsü, gitarınızın manyetiği ile doğrudan ilişkili değildir. Daha ziyade, mekandaki elektrik altyapısı ve topraklama ile ilgilidir.

Türkiye’deki prizlerde iki soket bulunur. Bunlardan biri elektrik, diğeri topraktır.

İdeal durumda; elektrik sistemine bağlı tüm cihazların elektrik / toprak polaritesi aynı olmalıdır. Ancak; pozitif ve negatif polariteye sahip cihazları aynı altyapıya bağladığınızda; elektrik ve toprak savaşmaya başlar. Bu savaş, hoparlörlere dip gürültüsü olarak yansıyacaktır.

Bu problemi elimine etmenin yolu, cihazları sırayla fişten çekerek problemi neyin yarattığını anlamaktan geçer. Problemli cihaz vazgeçilebilir bir cihaz ise, konser sırasında fişe takmayarak veya (varsa) alternatif bir tesisata takarak problemi çözebilirsiniz.

Bazı DI Box / amfilerde “Ground Switch” diye bir düğme bulunur. Bu düğme, cihazın polaritesini ters çevirmektedir. Tesisattaki cihazların Ground Switch’ine basarak polaritelerini çevirmeyi deneyebilirsiniz. Pek çok örnekte, dip gürültüsünü bu şekilde hallettim.

Metronom Tutturmak

“You can’t hold no groove if you ain’t got no pocket” (Victor Wooten)

Gelen sorular üzerine; enstrüman çalarken metronom tutturmak hakkında ufak bir kılavuz hazırlamak istedim.

Hızlanıp yavaşlamadan sabit bir hızda çalabilmek, müzisyenliğin önemli kriterlerinden biridir. Bu görev daha çok vurmalı çalgılara yüklense de, aslında gruptaki herkes zamanı tutturmaktan sorumludur.

Bu iş, “Inner Clock” denen içsel bir kasa dayalıdır. Bu kas, aynen spor gibi, egzersiz yaptıkça güçlü kalır, yapmadıkça zayıflar. Diğer bir deyişle; sabit hızda çalabilme egzersizleri sürekli yapılmalıdır.

Bu konuda farklı seviyeler vardır. Bazı kişilerde bu kas o kadar gelişmiştir ki, herhangi bir metronom kaynağı olmadan sabit hızda çalabilir. Bazıları tek başına zamanı tam tutturamaz; ancak metronom klikleri üzerine sabit hızda çalabilir. Bazıları metronom kliklerini tutturamaz, ancak bir davulcu veya altyapı üzerine çalıyorsa biraz dalgalanmakla birlikte zamanı tutturabilir. En çok çalışmaya ihtiyaç duyanlar ise, sabit davul / altyapıya rağmen dalgalanma yaşayanlardır.

Peki; bu içsel kasımızı nasıl geliştireceğiz?

Bu işin ilk adımı, metronom ile çalışmaktır. Metronomu (mesela) 90 BPM gibi sabit bir hıza ayarlayıp, sevdiğimiz bir motifi bu klikleri dinleyerek çalabiliriz. Hızlandığımız veya yavaşladığımız noktalarda tekrar metronoma döneriz. Bu şekilde, beyin metronomla senkron olma konusunda eğitilir ve yukarıda bahsettiğimiz kas kuvvetlenmeye başlar. Bu egzersiz, 90 BPM’den farklı hızlarda da yapılmalıdır elbette.

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte, “Inner Clock” kasını geliştirecek yardımcı uygulamalar da çıktı tabii. Bu konuda örnek olarak Time Guru adlı uygulamayı verebilirim (başka uygulamalar da var).

Bu uygulama; standart bir metronomun işini yapmanın yanı sıra, metronom vuruşlarının arasında belirleyeceğiz oranda boşluk da bırakabiliyor. Örneğin; “90 BPM’de metronom ver, ancak %50 boşluk bırak” diyebiliyoruz. Bu şekilde, metronomu “TIK TIK TIK TIK TIK TIK TIK TIK TIK TIK TIK TIK” şeklinde duymak yerine “TIK TIK TIK (boş) (boş) TIK TIK (boş) TIK (boş) (boş) TIK” şeklinde duyuyoruz.

Bu da, bizi metronom üzerine çalmaktan metronom olmadan da çalabileceğimiz bir noktaya taşımış oluyor. Beyin; sadece iki vuruş arasında değil, boşluklar üzerinden de senkronize olmaya alışmaya başlıyor. Uzun vadede boşluk oranını arttırarak, herhangi bir metronom kaynağına ihtiyaç duymadan zamanı tutturabileceğimiz bir noktaya yaklaşabiliriz.

Ancak; yürümeden koşmamak lazım. Önce altyapı üzerine sallanmadan çalabilmeli, akabinde metronomla sallanmadan çalabilmeli, ondan sonra bu boşluk bırakma egzersizlerine başlamalıyız.

Spotify vs Apple Music

Being an active musician, I was an advocate of having a music archive of offline MP3 files. However; due to the popularity of stream services, I decided to give it a shot.

Spotify and Apple Music were obvious choices. In terms of hardware, I live in the Apple universe; so Apple Music was supposed to be an obvious choice. On the other hand, I heard many good things about Spotify as well.

I ended up picking Spotify over Apple Music and deleting most of my offline MP3 files.

I would like to share my highly subjective personal comparison experience; where I might have missed some features of the respective services. Nevertheless, the overall comparison could be useful to you.



Public Playlists

Spotify seems to have a much larger database of playlists because users are able to create & publish playlists on will. Therefore, search results are more satisfying in a number of ways.

First of all, I can run a search like “Sunday Morning Country” and I’m almost guaranteed to make a hit.

Another point is, I can discover surprise songs or artists over those playlists because a vast variety of people with different musical tastes put them together.

This is clearly an advantage of Spotify because Apple seems to limit public playlists to curators.

Similar Songs

In terms of discovery, Spotify has a neat feature: If you play a single song, it keeps playing similar songs – unless you disable this feature in settings. This feature carries the discovery option beyond playlists of the community.

I am not aware of such a feature in Apple Music.


Spotify provides basic but neat options in terms of social media. Every Spotify user gets an URL pointing his/her profile (mine is ). This URL contains a profile picture and public playlists of the user. It is a good way to give the world an overall impression of what you are listening to, or a cover band could make their setlist public via this feature.

It is also possible to follow Facebook friends over Spotify to see what they are listening to.

As far as I know, Apple Music lacks such features completely.

Free Offline Play

If you want to play your favourite streams offline, Spotify gives this opportunity for free. You can download any stream to your computer or smartphone and listen offline anytime.

In theory, Apple provides a similar functionality; but with a catch: Even if you want to create a simple playlist, you must subscribe to iCloud music library, which forcefully uploads your local MP3 files to the cloud and costs ~1$ per month if you exceed 5GB (that includes your contacts, other files, calendars, backups, etc as well). So in practice, Apple makes you lean towards the direction where you pay 1$ per month to create any stream playlist.

Although Apple theoretically provides this functionality for free, Spotify provides it free for real. Therefore, Spotify has the upper hand here.

Superior Interface

This is a highly subjective matter. However; in my opinion, the user interface of Spotify is very good. The fade in / out effect and the dark background gives a smooth feeling.

Apple, on the other hand, has the usual bright white iTunes interface with Apple TV-like shelves of albums and presents tons of ugly scrollbars. It isn’t really pretty.

I wouldn’t pick an application over others just because it has a pretty UI; but it certainly contributes to the overall user experience. This is one of the winning points of Spotify.


Vendor Lock In

Spotify doesn’t give you an opportunity to download MP3 files. If I decide that I don’t want to pay Spotify any further, I’m left alone without any music file on my computer.

I can keep offline copies of music files on my computer or phone; but those are encrypted and can only be played using the Spotify app.

If you consider Apple Music as a streaming platform, the same applies to Apple as well. However; iTunes platform lets you purchase digital music files as well – which literally are your property and can be downloaded in MP3 format any time you want.

If you would like to purchase legal digital music files for any purpose (like changing the pitch for practicing or syncing into an offline MP3 player), Apple has an edge here because it gives you an option for that. It is not part of the streaming business, but at the end of the day, Spotify feels more like a vendor lock in.

Apple Music


Single App

Apple has merged various features on one single platform called iTunes. Using only one application, you can stream music, purchase MP3’s, add MP3’s from other sources, rent / purchase movies, stream free Internet radio, etc. iTunes can organise your local file system as well – it breaks music files under folders categorised by artist and album.

Spotify’s application lets you stream music and include local MP3’s and that’s it.

If you are looking for an all-in-one solution, Apple has the distinct advantage here. If you are a best-of-breed picker, you’ll have to compare Spotify and Apple Music alone and ignore other features of iTunes.

Smart Playlist

Smart playlist is an area where Apple has a distinct advantage.

We all can define manual playlists by adding songs one by one. However, Apple gives us the opportunity to write formulas to dynamically create playlists which update themselves automatically as we add new songs to our library.

For instance; I can create a playlist which includes all of my rock songs but excludes songs from the band Beautiful Disaster. This playlist will automatically update itself as I add more rock songs over time.

Another example: I can merge songs of 5 artists + a manually managed playlist under a smart playlist. Whenever I add a new song of those artists or update the manual playlist, the smart playlist is updated automatically.

Spotify doesn’t have such a functionality. The closest you can get is to put your playlist under a folder. By playing the entire folder, you can include songs from all the playlists.

For simple requirements, Apple’s smart playlist feature may look like overkill. However; more advanced users will appreciate this feature.

Sorting Playlists

Apple music playlists can be displayed in a file browser fashion and songs can be sorted by various criteria; such as the last time they were played. This is a very good feature for musicians (like me) who would like to practice their playlists daily – it is a good way to ensure that each song gets practiced. Dozens of other columns can also be added for sorting.

Spotify lets us sort by song name, artist name or date added, and that’s it. I saw users requesting additional columns on forums, but Spotify didn’t do anything about it yet.
In case you need to sort your playlist by peculiar columns or display select columns for a specific playlist, Apple has a distinct advantage at this time.


Public Playlists

Apple loves controlling things. They are totally in control of their hardware & software, which enables them to create arguably more stable products. They also control the apps on their App Store in order to improve the user experience and prevent malicious bugs / viruses.

It seems like Apple has projected their control tendency towards Apple Music as well. The playlists I have found on Apple Music were created by curators or artists that Apple has picked. As far as I know, rest of the community can’t create publicly searchable playlists.

Result? I feel like I’m limited to the taste of a few people to discover new music; not the entire music community. And the playlists I have inspected felt “sterile”; which means they mostly contain main stream pieces of their respective genre. I was never surprised to discover a peculiarly beautiful song or artist.

Spotify enables it’s community to publicly create playlists and has the edge here.

I generally favour Apple’s control over their hardware & software to provide a stable user experience; but limiting the playlists might have gimped the community contribution.

Artist Overview

When I discover a new artist or simply want to listen to an artist I love, I tend to listen to all of his/her songs; including all the available albums.

In my experience; Apple doesn’t enable such a feature easily. One could do a workaround by creating a playlist including all the albums of the desired artist; but this is simply an extra workload.

Considering that I can listen to the entire library of an artist on Spotify with a simple click, this is a disadvantage on behalf of Apple Music.

iCloud Music Library

Basically, Apple forces us to use its iCloud Music Library service in order to create playlists including songs from Apple Music.

At first sight, this seems reasonable. Apple uses iCloud in any scenario where you need to share content between multiple Apple devices. Your contacts, calendars, etc are all shared over iCloud.

The catch is; if you have offline MP3 files on your computer, activating iCloud Music Library will force-upload them to iCloud as well. And, iCloud offers only 5 GB’s of free space. If you want to upgrade it to 50 GB, you have to pay ~1$ per month.

This might look like small amount, but considering that Apple has 13M subscribers, this strategy leans towards the direction where Apple would earn an extra 13M$ per month.
Spotify, on the other hand, makes playlists available to any device without any additional subscription.

Apple could have easily given us the opportunity to create “Apple Music Only” playlists, but they simply didn’t.

If you don’t have a large number of offline MP3 files, this might not disturb you at all. However; Apple has a notorious history of iCloud file system bugs and posting DRM’s over legally owned MP3 files. Therefore, I subjectively don’t trust Apple with storing any file on iCloud.

Because I don’t want my offline MP3 files anywhere on iCloud, this point is a clear disadvantage for me.

Play Experience

This might be a personal issue due to my location or Internet connection, but I’m not completely satisfied with the listening experience of Apple Music. When I start playing a song, I have to wait a few seconds before it actually starts playing. I have also experienced pauses while listening.

Spotify has provided a seamless listening experience so far.

Although I can’t empirically blame Apple for this issue, I evaluate this as a negative personal user experience.


Let’s do a summary of my evaluation.

Spotify offers a great community and a good opportunity to discover new songs & artists; as well as a nice user interface. However, it does nothing but streaming music, and internal playlist options are limited. As of today, it has around 40M paid users.

Apple Music is part of an all-in-one solution; covering streaming, purchasing music, free Internet radio, renting movies, etc. Internal playlist options are very strong. However; its playlists are too sterile – opportunities of discovery are relatively slim. It also lacks community interaction and nudges subscribers towards a paid iCloud account. As of today, it has around 13M paid users.

All in all, I picked Spotify over Apple Music for streaming purposes. Spotify happily accepted my rare local MP3 files as well, and there was no reason to keep the rest of my library (30 GB).

However, I’m still using iTunes to rent movies. That’s another business.

My Books


Design Patterns in ABAP Objects


Boston, SAP Press, 2016, ISBN 978-1-4932-1465-5

Use design patterns to step up your object-oriented ABAP game, starting with MVC! Want to create objects only when needed? Call objects only when required, minimizing runtime and memory costs? Reduce errors and effort by only coding an object once? Future-proof your code with a flexible design? Design patterns are the answer! With this guide, you’ll get practical examples for every design pattern that will have you writing readable, flexible, and reusable code in no time!

– Use design patterns to write better code, faster

– Implement common architectural, structural, and behavioral design patterns

– See design patterns in action with real-world SAP applications

Link: SAP Press, Amazon


Ne Kadar Hayvansın


İstanbul, Pusula Yayıncılık, 2013, ISBN 605-510-602-7

Doğanın gizli programı insan ve hayvan davranışlarını nasıl şekillendiriyor?

Modern insana has üstünlük duygusunu bir an için bir kenara bırakıp doğaya; doğadaki diğer canlılara bakın. Sonra bir de kendinize bakın. İlk seferde, sosyal ortamımızın içimize kazıdığı şartlanmalarla karşılaşacaksınız muhtemelen, arada büyük farklar bulacaksınız. Bir süre sonra bir daha bakın. Bir daha… Bir daha… Önyargılarınızı bir kenara bırakıp daha dikkatli bakmaya başladıkça, aradaki farkların inandırılmış olduğunuzdan çok daha az olduğunu fark etmeye başlayacaksınız…

Erkekler neden futbola bayılır? Neden alışveriş yapmak kadınların kendini iyi hissetmesini sağlar? Seksten sonra neden erkekler uyumak isterken kadınlar canlanmış olur? Korku filminden sonra yorgana sarılınca neden kendimizi güvende hissederiz?

Doğadaki bütün canlılar, ortak bir programla dünyaya gelir. Bu program, insanda da vardır, köpekte de; ayıda da vardır, kaplanda da. Bu programı anlayabilen biri, kendine ve başka insanlara ait davranışların çok büyük bir kısmını da anlayabilir, açıklayabilir, hatta öngörebilir.

Dr. Kerem Köseoğlu, söz konusu programı deşifre edip herkesin anlayabileceği bir şekilde açıklıyor. Kitabı okudukça ve kendi içinizdeki programı da gözlemlemeye başladıkça; aslında her şeyin ne kadar basit olduğunu göreceksiniz. Hatta bu kadar uzun zamandır bu kadar açık bir şekilde ortada olan bir şeyi, nasıl olup da keşfedememiş olduğunuza şaşıracaksınız belki de…

Kolay okunan, pek çok konudaki görüşlerinizi değiştirecek ve size yeni bir bakış açısı kazandıracak, keyifli bir kitap… En önemlisi, diğer canlılara ve kendinize daha anlayışlı ve daha hoşgörülü davranmanızı sağlayacak!

Link: Pusula, Amazon, D&R, HepsiBuradaIdefix, KitapYurdu


Veritabanı Mantığı (10.)


İstanbul, Pusula Yayıncılık, 2005, ISBN 975-647-756-3

Bu kitapta yazar, SQL’in ne olduğu ve nasıl kullanıldığı gibi konulardan önce, veritabanı kavramına değiniyor. Bu çerçevede; veritabanının ne olduğu, nerelerde hangi amaçlarla kullanıldığı, nasıl hazırlanıp programlandığı gibi konulara açıklık getiriyor. Özellikle; yeni oluşturulan bir veritabanı içerisinde tablo tasarımının nasıl yapılması gerektiği konusu üzerinde ayrıntılı bir biçimde duruluyor. Yaygın olarak kullanılan tüm veritabanı programlarının ortak dili olan SQL’i öğretmek amacıyla hazırlanan bu kitapta, her konu birden çok örnekle anlatılıyor ve birkaç kez MS-Access programını çalıştırmış bir kullanıcının bile rahatça takip edebileceği bir dil kullanıyor.

Link: Pusula, Amazon, D&R, HepsiBuradaIdefix, KitapYurduDownloads


Bilgisayar Destekli Müzik


İstanbul, Pusula Yayıncılık, 2005, ISBN 975-6477-53-9

Bilgisayar desteği arkanızda olduğu sürece, evinizde ekonomik yollardan müzik yapabilirsiniz! Fazla masraf yapmadan kendi ev stüdyonuzu kurabilir ve odanızda yaptığınız çalışmalarla profesyonel kayıt stüdyolarını aratmayacak sonuçlara imza atabilirsiniz.

Kitapta bahsedilen programları kullanarak ruhunuzdan dökülen notaları dijital ortama aktarabilir, üzerlerinde sayısız düzenleme yapabilirsiniz. Tüm bunları; ortalama bir bilgisayar, doğru seçilmiş bir ses kartı ve program ile kolayca gerçekleştirebilirsiniz!

• MIDI nedir?
• Audio Nedir?
• Popüler Müzik Programları: Sequencer, Loop, Audio Düzenleme, Notasyon, SoundFont Programları
• Adım adım örnek uygulamalar
• Cakewalk Sonar ve Sound Forge Programlarının detaylı anlatımı
• Loop bazlı projeler ve Fruity Loops
• Notasyon ve Sibelius

Kendi müziklerinizi nasıl hazırlayacağınızı adım adım tarif eden kitapla birlikte, yazarın Audio çalışmalarını ve kitapta kullanılan programların deneme sürümlerini içeren CD de hediye!…


Programcılık Mantığı (9.)


İstanbul, Pusula Yayıncılık, 2004, ISBN 975-647-738-5

Programcılık nedir? Programcı olabilmek için neler gerekir? Kimler programcı olabilir? Programcılar ne yapar? Programcı kimdir?

• Programlama dilleri ve karşılaştırmaları
• Programcılık Terimleri
• Temel Algoritma Öğeleri
• Mantıksal Operatörler
• Akış Şemaları
• Nesne Temelli Programlama
• Görsel Programcılık

Bu sorulardan yola çıkarak, programcılığı masaya yatıran Programcılık Mantığı, programcı olmak isteyen ama nereden başlayacağını bilemeyenler için yazılmış benzersiz bir kaynak. Temel programlama öğelerinden, görsel programcılığa, programcılık terimlerinden nesne temelli programlamaya kadar, programcılık hakkında bilmek isteyeceğiniz her şey bu kitapta yalın bir dille ve günlük hayattan örneklerle anlatılıyor. Programcılığa nereden başlayacağını bilemeyenler, bu kitap tam sizin için. Değişkenler, fonksiyonlar, sınıf ve nesneler, akış şemaları, görsel programcılık, nesne temelli programlama gibi temel programlama konularını detaylı olarak inceleyen kitap, işlediği her konu için Java, C#, VB.NET ve Delphi’de yazılmış örnek uygulamalar da içeriyor. Böylece en çok kullanılan bu dört programlama dilini de bir arada görme ve kıyaslama imkânı da sunuyor.

Algoritma yapılarını, günlük hayattan örneklerden yola çıkarak anlatan, her uygulamanın dört ayrı dilde yazımını veren bu kitap, bu özellikleriyle Türkiye’de bir ilk.

Link: Pusula, Amazon, D&R, HepsiBurada, Idefix, KitapYurdu, Downloads

Bir Romeo Bir Juliet


İstanbul, Self, 1999


Romeo geceye bakıp Juliet’i her düşündüğünde
Bir yıldız kayar Juliet’in gözlerine ve biraz daha parlar gece…
Juliet geceye bakıp Romeo’yu her düşündüğünde
Bir yıldız daha kayar Romeo’nun içine ve derinliklerde kaybolur gider… Aslında bilirler ki Romeo ile Juliet,
Güneş onların birbirlerini bulduğu gün bir daha doğmayacak…
İlkin son ve sonun ilk olacağı ilk ve son karşılaşma olacak bu…
Romeo ilk ve son kez Romeo,
Juliet ise ilk ve son kez Juliet olacak…


Bir Meslek Olarak Müzik

Müziği meslek olarak seçmek istediğini söyleyen bir arkadaşım, bana bu konuda birkaç soruyla geldi. Bu soruların cevaplarını toparlayıp, herkesle paylaşmak istedim.

Aşağıda yazanları okurken, benim hayatımı müzikten kazanmadığımı, ancak mesleği müzik olanlarla sık sık çaldığım için edindiğim izlenimleri paylaştığımı unutmayın. Kariyer olarak müzik düşünüyorsanız, kararınızı sadece bu yazıya dayandırmayın. Gelir kaynağı müzik olan insanlarla birebir görüşmenizi öneririm.

müzik dünyası dışarıdan gözüktüğü gibi bir dünya değil bunu söyleyebilirim öncelikle. müzik de bir endüstri; nasıl ülker firması gıda endüstrisinin bir parçasıysa, apple firması teknoloji endüstrisinin bir parçasıysa, müzik de onlar gibi bir endüstri. bu endüstride (senin tabirinle) şarkı söyleyen yırtık frontmenler de var, o kadar yırtık olmayıp enstrüman çalanlar da var, beste yapanlar da var, tonmeister ışıkçı sesçi roadie vs bir sürü rol var. o yüzden yırtık değilsen müzisyen olamazsın diye bir şey yok, çok çeşitli roller var.

ama, şimdi evde gitar çalmakla sahnede müzik yapmak arasında çok fark var. salonda yatak odanda çalarsın ama sahneye çıktığında bir sürü farklı dinamik var. hatalı çaldığında belli etmeden devam edip normale dönebilmekten tut, diğer müzisyenleri dinleyerek ani trafik değişikliklerini takip etmeye, trafikleri ezberlemekten tut, çaldığın mekana göre pedal ve gitarın tonlarını ayarlayabilmeye kadar… yani sadece biraz gam ve nota bilmek değil, sahne tecrübesi, temel ses mühendisliği bilgisi, armoni bilgisi, gelişmiş kulak; tercih edilen bir enstrümanist olmak için pek çok faktörün bir araya gelmesi gerekiyor.

ben de bunun 2 yolla olabildiğini gördüm. bir tanesi, adam gibi bir konservatuara gidip tüm bu konuların derslerini alarak oluyor. öbürü de, çok aşırı yetenekli birinin çok uzun yıllar sürekli sahne alması ve ek kurslara / kaynaklara başvurarak kendini geliştirmesi ile olabiliyor. ama yani mesela albümlere filan çalacağın zaman; muhtemelen nota okuyabilmen, timing’inin mükemmel olması filan beklenir – ki onu da yapabilen çok var, onların arasından sıyrılmak bir kenara, onlarla rekabet edebilmek için daha…

yani demek istediğim; evde müzik yapmayı seviyor olabilirsin ama, müziği bir meslek olarak seçeceksen belki de üniversite sınavı + sonrasında 4 yıllık zor bir bölüme ayırman gereken disiplinli emeği bu sefer müziğe vermen gerekir. bunu gözün kesiyorsa, yeteneğin de varsa, ne ala.. yani arkadaşların hevesini kırmasın yırtık vs diye. hevesinin kırılacağı nokta o değil, söylediğm şeyler olabilir.

müziğin bir de gelir düzensizliği yönü var. bir dönem iyi kazanırken, sonra birkaç ay hiçbir iş gelmeyebiliyor. zaten aileden zenginsen ve düzenli gelir beklentin yoksa ne ala… ama aksi takdirde, parasal dalgalanma müzisyenlerin bir gerçeği. kimi isimler dizi müziği yapıyor veya ünlü bir isimle iş bağlıyor birkaç ay iyi kazanıyor, sonra 6 ay hiç iş çıkmadığı için hiç kazanmıyor… meslek olarak seçeceksen bunu da göz önüne alman lazım.

eğer bu anlamda emin değilsen; bir yandan üniversite okurken bir yandan müziği de sürdürebilirsin. böylece ileride fikrin değişirse, “lise mezunu” sıfatıyla hayatını vasat altı ilere mahkum etmemiş olursun. baktın ki üniversitede filan çok iyi gidiyor müzik işleri, o zaman oraya dönersin. ya da konservatuara gitmeyi düşünebilirsin o da üniversite… hem amacına hizmet eder, hem de mesela müzik öğretmenliği gibi bir garantin olabilir. özel dersten filan iyi kazanabilirsin en kötü durumda – öyle bir B planı olabilir.

konservatuara hazırlık kaç sene sürüyor emin değilim, ama profesyonel olmak konusunda ciddiysen iyi bir fikir. düşün mesela albüm kaydına gidiyorsun, stüdyoyu sadece 2 saatliğine kiralamış oluyorlar, önüne 5 sayfa nota geliyor “bunları çal” diye. bakar bakmaz okuyup anlayıp çalman gerekiyor. solfeji zayıf olanlar da var; ama ideal durumda bilmen lazım.

bir de repertuar anlamında belli standartları biliyor olmak gerekiyor onu da unutmayayım. mesela sen pop, rock, vs çalmayı seviyorsundur ama çok büyük ihtimalle sık sık otel, kokteyl, düğün vs tarzı işler gelecek ve jazz standartlarını çalabilmeni bekleyecekler. girl from ipanema, fly me to the moon, mais que nada, vs denince, hangi ton olursa olsun pat diye çalman beklenecek. şimdi ipad’lerde real book’lar var hayat kolaylaştı tabii, bilmesen de oradan akorlarını buluyorsun filan ama belli başlı standartları bilmen gerekir. ve müzik tarzı anlamında da: çok uzmanı olmasan da; küba/latin, samba, makru, partido alto, reggae, vs nasıl tınlar ve nasıl akar temelde bilmen beklenir profesyonel seviyede. dediğim gibi konservatuarda bunları zaten alırsın – ama evde çalmakla profesyonel olmak arasındaki farkları belirtmeye çalıştım; senden neler beklenecek vs. gözün kestiyse, ne ala…

bence başka profesyonellerle de görüş, benim atladığım şeyler mutlaka vardır. ama gerçekten bu işten hayatını kazananlarla konuş; uzaktan bakıp “yırtık olmak lazım” diyenlerle değil.